Wiedza i zarządzanie wiedzą


Coraz więcej ludzi postrzega wiedzę jako kapitał. Hasło zarządzania wiedzą pojawia się na ustach ogromnej liczby przedsiębiorców, naukowców i dziennikarzy, studentów i uczniów. Prowadzi to niestety do niekorzystnego zjawiska rozmycia pojęć wiedzy i zarządzania wiedzą.

Aby w pełni zrozumieć proces zarządzania wiedzą, należy najpierw rozróżnić pojęcia takie jak: dane, informacja, wiedza, mądrość. Świadomość różnic pomiędzy tymi pojęciami jest istotna dla dalszych rozważań. Stosując się do najpopularniejszego sposobu tłumaczenia, czym jest wiedza, odwołajmy się do trzech poziomów piramidy (dane, informacja, wiedza). Po pierwsze, w systemach informatycznych przechowywane są dane. Dane definiuje się jako niepołączone ze sobą fakty. Poprzez informacje rozumiemy te dane, które zostały poddane kategoryzacji i klasyfikacji lub w inny sposób zostały uporządkowane. Odpowiednio przetworzone (innymi słowy – umieszczone w odpowiednim kontekście), dane stają się informacją. Z kolei przetworzona (czytaj: umieszczona w kontekście) informacja staje się wiedzą. Wiedza jest pojęciem znacznie szerszym i ma nadrzędną pozycję w stosunku do danych jak i informacji, choć na nich bazuje. Natomiast wiedza oznacza uporządkowane i "oczyszczone" informacje. Powstaje ona dopiero po wyciągnięciu wniosków z dostępnych danych i informacji. Posiadanie bogatej wiedzy na dany temat prowadzi zaś do mądrości. Mądrość oznacza więc użycie wiedzy w praktyce.

Na popularnych piramidach pojawia się właśnie czwarty element, na samym szczycie – „mądrość”. Jednak do tej pory mało, kto spróbował zdefiniować dokładnie i szczegółowo ten poziom.

Zarządzanie wiedzą jest koncepcją stosunkowo młodą, bo powstałą w drugiej połowie lat 80. Za jej początek można przyjąć rok 1987. Wtedy to w Stanach Zjednoczonych doszło do pierwszej konferencji pt. „Managing the Knowledge Assets into 21st Century" zorganizowanej wspólnie przez Uniwersytet Purdue i firmę DEC. Rozwój zarządzania wiedzą przypadł natomiast na drugą połowę lat 90. i można się spodziewać, że ta tendencja utrzyma się również po roku 2000.

Jednak obecnie, w czasach, kiedy dużym problem jest nadmiar informacji a wyzwaniem staje się globalizacja przemysłu, pojawiają się problemy, które najłatwiej rozwiązać z wykorzystaniem systemów informatycznych. Tak więc praktycznie każdy system zarządzania wiedzą powinien bazować na odpowiednim rozwiązaniu wykorzystującym współczesne osiągnięcia technologii komunikacyjnych.

Coraz powszechniejsze zaawansowane technologie informacyjne dają ludziom dostęp do wzrastającej w szybkim tempie ilości danych. Dotychczasowe techniki ich przetwarzania stały się nieskuteczne i spowodowały konieczność zmiany podejścia do pozyskiwania informacji. Zarządzanie wiedzą stało się w ten sposób jednym z kluczowych czynników sukcesu firm gospodarki elektronicznej XXI wieku. To właśnie technologie informacyjne w połączeniu z kreatywnością i innowacyjnością pozwalają efektywnie wykorzystywać dotychczasowe osiągnięcia i zdobyte informacje, tworząc tym samym nową wiedzę.

Bardzo ważne jednak jest zauważenie, że zarządzanie wiedzą nie jest i nie powinno być zagadnieniem technologicznym. Jeżeli większość czasu przy tworzeniu systemu zarządzania wiedzą poświęcimy na zagadnienia technologiczne, nasz projekt przestanie być projektem zarządzania wiedzą, a stanie się projektem technologicznym. Wiedza, z definicji wymaga udziału człowieka. To, co przechowujemy w systemach informacyjnych może być nazwane wiedzą jedynie, jeżeli uwzględnimy, że jest stworzone lub przetworzone przez człowieka i w efekcie staje się ekspertyzą.

Zarządzanie wiedzą nie jest również tanie. Nie wystarczy umieścić kilka dokumentów HTML na tanim serwerze WWW. Nie wystarczy nawet umieścić setek dokumentów na drogim serwerze. Potrzebna jest zmiana kultury organizacyjnej, wprowadzenie nowych korytarzy komunikacyjnych, utworzenie nowych reguł przechowywania informacji itd.

Robert S. Frey w swoim artykule opublikowanym w "Journal of Management Development" definiuje zarządzanie wiedzą jako zintegrowany, dynamiczny, uczący i rozwijający się system obejmujący te procesy i działania organizacji, które dotyczą technik, praktyk i interakcji zorientowanych na:

  • tworzenie,
  • identyfikowanie,
  • gromadzenie,
  • indeksowanie,
  • kodyfikowanie,
  • organizowanie,
  • ocenę,
  • dostęp,
  • uzyskanie efektu synergii na wiedzy organizacji, ułatwiającej przechowywanie, dystrybucję i ponowne używanie.

Istnieją dwa rodzaje czynników wymuszających wdrożenie systemu zarządzania wiedzą:

  • czynniki o charakterze wewnętrznym (tkwiące w samej firmie);
  • czynniki o charakterze zewnętrznym (tkwiące w otoczeniu).

Zacznijmy od czynników wewnętrznych. Cechą wielu organizacji jest problem tzw. lepkości wiedzy. Informacje, wiedza i kompetencje są ściśle związane z konkretnymi działami przedsiębiorstwa, komórkami organizacyjnymi czy wręcz jednostkami, a reszta organizacji nie ma pojęcia o ich istnieniu.

Czynniki zewnętrzne, przesądzające o wdrożeniu systemów zarządzania wiedzą, odgrywają jeszcze ważniejszą rolę, bo znajdują się poza kontrolą przedsiębiorstwa. W rzeczywistości wszystkie one są częścią szerszych przeobrażeń związanych z nadchodzącą erą wiedzy i społeczeństwa wiedzy.

Bibliografia:

1. Frey, R. S.: ... w "Journal of Management Development". ..., miasto 2000.
2. Mariusz Strojny, Zarządzanie wiedzą w organizacjach - praca magisterska, Wydział Zarządzania Akademii Ekonomicznej Kraków 1999 – fragmenty na stronie internetowej
3. Peter Murray, Andrew Myers, The Facts About Knowledge. Special Report, 11.1997.

Adam Trawka

Kontakt


Stowarzyszenie KISS
ul. Lompy 2/10,
40-040 Katowice, PL

Telefon: + 4832 251-98-11
Faks: + 4832 251-98-11
Email: biuro@kiss.pl

Informacje


Numer konta bankowego:
RaiffeisenPolbank
07175000120000000033772467

NIP: 634-16-95-199
Ta witryna korzysta z plików cookie, które są zapisywane na Twoim komputerze. Pliki te są niezbędne przy generowaniu statystyk, oraz logowaniu użytkowników. Możesz dobrowolnie edytować ustawienia swojej przeglądarki pod kątem plików cookies. Polityka prywatności

Copyright © 2011 - 2018 Stowarzyszenie Komputer i Sprawy Szkoły - KISS
Art, Engine & Framework by MAR.APT version: